- Szczegóły
15-procentowy podatek minimalny – kogo obejmie i co zmienia?
Od 2026 roku największe grupy kapitałowe działające w Polsce staną przed zupełnie nową rzeczywistością podatkową. W życie wchodzą regulacje dotyczące globalnego podatku minimalnego GloBE – rozwiązania, którego celem jest zapewnienie, że międzynarodowe koncerny będą płacić efektywną stawkę podatku na poziomie co najmniej 15%, niezależnie od tego, w jakiej jurysdykcji generują zyski.
To największa od lat reforma międzynarodowego systemu podatkowego, która wymusi zmianę podejścia do optymalizacji podatkowej i ograniczy korzyści płynące z lokowania spółek w krajach o niskim opodatkowaniu.
Czym jest GloBE i kogo dotyczy?
Globalny podatek minimalny to inicjatywa OECD i G20 (Filar II), wdrożona w UE dyrektywą 2022/2523, a w Polsce – ustawą z 6 listopada 2024 r. Reguły GloBE obejmą największe grupy kapitałowe, których skonsolidowane przychody przekraczają 750 mln euro.
Jeśli efektywna stawka podatkowa grupy w danym kraju spadnie poniżej 15%, powstanie obowiązek dopłaty tzw. podatku wyrównawczego.
Trzy kluczowe mechanizmy nowego systemu
-
IIR – Income Inclusion Rule
Podatek wyrównawczy zapłaci jednostka dominująca grupy (UPE), jeżeli zagraniczne spółki zależne są opodatkowane poniżej 15%. -
UTPR – Undertaxed Payments Rule
Reguła zabezpieczająca – stosowana, gdy kraj jednostki dominującej nie wdrożył zasad GloBE. Wówczas inne państwa mogą pobrać podatek wyrównawczy. -
QDMTT – Qualified Domestic Minimum Top-up Tax
Najważniejszy dla Polski mechanizm, który pozwala państwu pobrać podatek wyrównawczy na własnym terytorium, zanim zrobi to kraj jednostki dominującej.
Dobrowolne objęcie się polskimi przepisami już za 2024 r.
Aby ograniczyć ryzyko poboru podatku przez zagraniczne państwa, ustawodawca wprowadził możliwość złożenia oświadczenia o dobrowolnym stosowaniu polskich regulacji od 1 stycznia 2024 r.
Najważniejsze założenia:
- termin: od 1 marca do 30 maja 2026 r.,
- kto może złożyć: UPE lub polska jednostka składowa za zgodą UPE,
- forma: akt notarialny,
- skutek: pełne obowiązki sprawozdawcze i ewentualna zapłata QDMTT za 2024 r.,
- decyzja jest nieodwołalna.
Obowiązki polskich jednostek składowych
Złożenie oświadczenia, jak i samo wejście przepisów od 2025 roku, oznacza konieczność:
- przygotowania i złożenia informacji GLoBE,
- obliczenia efektywnej stawki podatkowej,
- złożenia deklaracji QDMTT, jeśli ETR < 15%,
- prowadzenia dokumentacji potwierdzającej kalkulacje,
- wdrożenia nowych procedur raportowania i kontroli wewnętrznych,
- przeszkolenia zespołów finansowych i podatkowych.
Obowiązki dotyczą zarówno spółek krajowych należących do dużych grup, jak i stałych zakładów podmiotów zagranicznych działających w Polsce.
Jak przygotować się na 2026 rok?
Grupy kapitałowe powinny jak najszybciej:
- ustalić pozycję jednostki w strukturze grupy (UPE czy jednostka zależna),
- przygotować systemy raportowania GloBE,
- przeanalizować ETR za 2024 i 2025 r.,
- wdrożyć procesy audytu wewnętrznego,
- zadbać o szkolenia dla działów podatkowych i finansowych.
Pierwsze rozliczenia według nowych zasad czekają polskie podmioty już w 2026 roku.